IKE czy IKZE – co wybrać, aby zapłacić niższy podatek PIT?

Coroczny okres rozliczeń z urzędem skarbowym dla wielu osób wiąże się ze sporym stresem, zwłaszcza gdy po podliczeniu dochodów okazuje się, że trzeba dopłacić podatek. Istnieją jednak w pełni legalne i proste mechanizmy, które pozwalają znacząco obniżyć kwotę oddawaną fiskusowi. Dwa najpopularniejsze narzędzia do budowania prywatnego kapitału na emeryturę – Indywidualne Konto Emerytalne (IKE) oraz Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) – różnią się od siebie pod wieloma względami, ale to jedno z nich daje bezpośrednią korzyść w postaci niższego podatku dochodowego (PIT) w corocznym zeznaniu.

Jeśli Twoim głównym celem na ten rok jest zmniejszenie kwoty podatku dochodowego i pozyskanie zwrotu z urzędu skarbowego, wybór między tymi dwoma kontami jest jasny. Aby jednak podjąć w pełni świadomą decyzję, warto przyjrzeć się, jak dokładnie działają mechanizmy podatkowe w obu przypadkach.

IKZE – natychmiastowy zwrot z podatku w corocznym PIT

Jeśli szukasz rozwiązania, które zmniejszy Twój podatek PIT tu i teraz, bezapelacyjnym zwycięzcą jest IKZE.

Mechanizm działania jest tu niezwykle prosty. Wpłaty dokonywane na konto IKZE w danym roku kalendarzowym odliczasz bezpośrednio od podstawy opodatkowania w swoim rocznym zeznaniu PIT (np. PIT-37, PIT-36 czy PIT-36L). Oznacza to, że urząd skarbowy wyliczy Twój podatek od mniejszej kwoty, co przekłada się na konkretny zwrot gotówki na konto lub zmniejszenie niedopłaty.

Wielkość Twojej korzyści podatkowej zależy bezpośrednio od formy opodatkowania oraz progu podatkowego, w którym się znajdujesz:

• I próg podatkowy (skala 12%): Każda wpłacona kwota przynosi Ci 12% zwrotu. Jeśli wpłacisz w ciągu roku np. 5 000 zł, urząd skarbowy zwróci Ci 600 zł.
• II próg podatkowy (skala 32%): To tutaj IKZE pokazuje swój największy potencjał. Osoby zarabiające powyżej pierwszego progu odzyskiwać mogą aż 32% wpłaconej kwoty. Wpłata 5 000 zł oznacza aż 1 600 zł zwrotu.
• Podatek liniowy (19%): Przedsiębiorcy rozliczający się liniowo zyskują 19% od zadeklarowanej i wpłaconej kwoty.
• Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: Wpłaty na IKZE odlicza się od przychodu, co również obniża miesięczny lub roczny ryczałt.

Co ważne, IKZE posiada coroczne limity wpłat (osobne dla osób fizycznych i osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą). Wykorzystanie pełnego limitu w drugim progu podatkowym potrafi przynieść kilkadziesiąt tysięcy złotych oszczędności w skali kilku lat.

A co z podatkiem na koniec? Przy wypłacie środków po osiągnięciu 65. roku życia nie płacisz klasycznego podatku od dochodów ani 19% podatku od zysków kapitałowych. Całość zgromadzonego kapitału objęta jest jedynie zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10%.

Zobacz również:

Konkurs Gamer CV - pierwszy krok na rynku pracy i szansa na atrakcyjne nagrody

Jak poprawić zdolność kredytową w 3 miesiące - bez pożyczek?

IKE – brak podatku Belki na finiszu, ale brak ulgi w PIT

Indywidualne Konto Emerytalne (IKE) działa na zupełnie innej zasadzie. Wpłacając pieniądze na IKE, nie otrzymasz żadnej ulgi w corocznym rozliczeniu PIT. Urząd skarbowy nie zwróci Ci ani złotówki z tytułu bieżących wpłat.

Dlaczego więc IKE cieszy się tak dużą popularnością? Z powodu całkowitego zwolnienia z podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki), który wynosi 19%.

Gdy inwestujesz oszczędności na zwykłym rachunku maklerskim, lokacie czy w funduszach, od każdego wypracowanego zysku państwo zabiera Ci niemal jedną piątą. W przypadku IKE, jeśli utrzymasz środki do 60. roku życia (lub 55. roku życia przy nabyciu uprawnień emerytalnych) i spełnisz warunek dokonywania wpłat w co najmniej 5 dowolnych latach, cały wypracowany zysk trafia do Twojej kieszeni bez oddawania 19% fiskusowi.

IKE ma też znacznie wyższy roczny limit wpłat niż IKZE (zazwyczaj trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia), co pozwala chronić przed podatkiem Belki większe kwoty.

Zobacz również:

Konkurs Gamer CV - pierwszy krok na rynku pracy i szansa na atrakcyjne nagrody

Jak poprawić zdolność kredytową w 3 miesiące - bez pożyczek?

Co wybrać – IKE czy IKZE? Szybkie zestawienie profilu inwestora

Wybór zależy przede wszystkim od tego, kiedy chcesz zobaczyć korzyści podatkowe oraz w jaki sposób rozliczasz się z fiskusem.

Wybież IKZE, jeśli:

• Chcesz płacić niższy podatek PIT za bieżący rok i zależy Ci na gotówkowym zwrocie z urzędu skarbowego.
• Wpadasz w drugi próg podatkowy (32%) – wtedy inwestycja w IKZE daje najwyższą stopę zwrotu z samej ulgi.
• Prowadzisz działalność gospodarczą i szukasz sposobów na legalne optymalizowanie kosztów oraz przychodu.
• Masz mniejsze kwoty do odłożenia w skali roku (limity IKZE są niższe).

Wybierz IKE, jeśli:

• Nie zależy Ci na bieżącej uldze w PIT, ale zamierzasz inwestować większe kwoty i chcesz uniknąć 19% podatku Belki od zysków na koniec.
• Twój podatek dochodowy jest bardzo niski lub jesteś z niego zwolniony (np. osoby do 26. roku życia korzystające z ulgi dla młodych nie zyskają na IKZE, bo i tak nie płacą PIT).

Połączenie IKE i IKZE – strategia dla maksymalnej oszczędności

Nie musisz ograniczać się tylko do jednego rozwiązania. Prawo zezwala na jednoczesne posiadanie jednego konta IKE oraz jednego konta IKZE.

Dla wielu osób najbardziej opłacalną strategią jest tzw. podejście hybrydowe:

1. W pierwszej kolejności wypełniają do pełna limit wpłat na IKZE, aby zagwarantować sobie maksymalny możliwy zwrot podatku PIT za dany rok.
2. Otrzymany z urzędu skarbowego zwrot podatku (lub nadwyżki wolnych środków) wpłacają na IKE, gdzie pieniądze pracują na przyszłość bez obciążenia podatkiem Belki.

W ten sposób łączysz natychmiastową korzyść podatkową na progu z długoterminową ochroną zysków na finiszu.

Jak odliczyć IKZE w rocznym zeznaniu PIT?

Skorzystanie z ulgi na IKZE nie wymaga skomplikowanych formalności. Pod koniec roku (lub na początku kolejnego) Twój dostawca konta IKZE (biuro maklerskie, bank, TFI lub ubezpieczyciel) wystawi zaświadczenie o sumie wpłat dokonanych w danym roku kalendarzowym.

Podczas wypełniania rocznej deklaracji (np. w usłudze Twój e-PIT):

1. Dołączasz do swojej deklaracji głównej (PIT-37, PIT-36 itd.) załącznik PIT/O (odliczenia od dochodu/przychodu).
2. W odpowiedniej rubryce dotyczącej wpłat na IKZE wpisujesz łączną kwotę wpłaconą w danym roku (nie wyższą niż obowiązujący limit).
3. System automatycznie pomniejszy Twoją podstawę opodatkowania o tę kwotę i przeliczy podatek na nowo.

To prosty krok, który zajmuje dwie minuty w systemie elektronicznym, a potrafi przynieść od kilkuset do nawet ponad trzech tysięcy złotych czystego zwrotu w zależności od Twoich zarobków i wpłaconej kwoty.